Bị nợ lương, bị đối xử bất công tại nơi làm việc: thực tập sinh và lao động kỹ năng đặc định cần biết những kênh hỗ trợ này
25 tháng 8, 2026
Phần lớn công ty và nghiệp đoàn tại Nhật tuân thủ pháp luật, nhưng thực tế vẫn có những trường hợp thực tập sinh, lao động kỹ năng đặc định người Việt bị nợ lương, bị trừ lương vô lý, bị giữ hộ chiếu/thẻ cư trú, bị ép làm thêm giờ không trả tiền, hoặc bị quản lý xúc phạm, đe dọa. Nếu bạn hoặc người quen đang gặp tình huống tương tự, đây là những điều cần biết.
Những điều luật pháp Nhật Bản không cho phép công ty làm
- Giữ hộ chiếu hoặc thẻ cư trú (Zairyu Card) của người lao động là vi phạm pháp luật, dù công ty viện lý do gì.
- Không trả lương đúng hạn, trả thấp hơn mức lương tối thiểu vùng, hoặc không trả tiền làm thêm giờ (thường phải trả ít nhất 125% lương giờ thường, cao hơn vào ban đêm/ngày nghỉ).
- Ép ký giấy tờ mà không giải thích rõ nội dung, đặc biệt là giấy tờ bằng tiếng Nhật mà bạn không hiểu.
- Bạo hành, quấy rối, phân biệt đối xử, đe dọa đuổi việc hoặc đe dọa trục xuất về nước để ép bạn im lặng.
- Cấm bạn liên lạc ra bên ngoài, tịch thu điện thoại.
Nếu gặp một trong các tình huống trên, đó không phải lỗi của bạn, và có những kênh chính thức, miễn phí sẵn sàng hỗ trợ.
Các bước nên làm
- Ghi lại bằng chứng nếu có thể: chụp ảnh phiếu lương, tin nhắn, lịch làm việc thực tế, ghi chú lại ngày giờ sự việc xảy ra. Bằng chứng càng cụ thể, việc hỗ trợ càng nhanh và hiệu quả.
- Liên hệ tổ chức hỗ trợ càng sớm càng tốt, không cần đợi "chuyện lớn" mới báo.
- Trình bày rõ ràng, có thể nhờ người phiên dịch nếu cần (các tổ chức bên dưới đều có hỗ trợ tiếng Việt).
Các đầu mối hỗ trợ chính thức
- OTIT (Tổ chức hỗ trợ thực tập sinh kỹ năng): tư vấn viên tiếng Việt, miễn phí, có thể hỗ trợ đổi nơi thực tập nếu bị vi phạm nghiêm trọng. Gọi 03-3453-8000 (giờ hành chính) hoặc vào trang otit.go.jp/trainee/vi để xem cách liên hệ và đường dây SOS khẩn cấp.
- Cục Giám sát Tiêu chuẩn Lao động (Rodo Kijun Kantokusho / 労働基準監督署): cơ quan nhà nước Nhật xử lý các vi phạm về lương, giờ làm, an toàn lao động. Mỗi quận/thành phố đều có văn phòng riêng, có thể tra "労働基準監督署 + tên khu vực bạn ở" để tìm địa chỉ gần nhất. Nhiều nơi có phiên dịch qua điện thoại.
- Bộ phận Lao động của Đại sứ quán Việt Nam: hỗ trợ về mặt pháp lý, làm việc với nghiệp đoàn hoặc công ty tiếp nhận khi cần. Số điện thoại: +81-80-7142-6688.
- Nghiệp đoàn quản lý (Kumiai) của bạn cũng có trách nhiệm can thiệp khi công ty tiếp nhận vi phạm — nếu nghiệp đoàn không hỗ trợ thỏa đáng, hãy báo thẳng lên OTIT.
- Công đoàn địa phương (Rodo Kumiai / 労働組合), đặc biệt các công đoàn cho phép người nước ngoài tham gia dù chỉ có một mình, có thể hỗ trợ đàm phán trực tiếp với công ty.
Một vài điều cần nhớ
- Bạn có quyền được hỗ trợ mà không bị trục xuất chỉ vì đã lên tiếng khiếu nại — pháp luật Nhật bảo vệ người lao động khỏi bị trả đũa khi tố cáo vi phạm.
- Việc đổi nơi thực tập/nơi làm việc khi bị vi phạm nghiêm trọng là có thể thực hiện được thông qua OTIT, không phải là điều bất khả thi như một số người vẫn nghĩ.
- Tránh nghe theo các "trung tâm môi giới" không chính thức hứa hẹn giải quyết nhanh để đổi lấy phí — hãy ưu tiên liên hệ các kênh chính thức ở trên trước.
- Nếu tiếng Nhật chưa tốt, đừng ngại nhờ bạn bè, hoặc chính tổ chức hỗ trợ sẽ bố trí phiên dịch cho bạn.
Chỗ ở liên quan
PREMIUM DETACHED POOL VILLAQuận 2, TP. Hồ Chí Minh166.700.000 đ/tháng
PREMIUM VILLA THAO DIENQuận 2, TP. Hồ Chí Minh184.600.000 đ/tháng
VINHOMES CENTRAL PARK – 4BR | 3WCBình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh90.000.000 đ/tháng
PREMIUM TOWNHOUSE IN THAO DIEN – 4 BEDROOMS | FULLY FURNISHEDQuận 2, TP. Hồ Chí Minh107.700.000 đ/tháng