MỚI SANG NHẬT CẦN LÀM GÌ TRONG 30 NGÀY ĐẦU?
19 tháng 9, 2026
Cẩm nang dành cho người Việt mới đến Nhật Bản theo diện du học, đi làm hoặc đoàn tụ gia đình.
Bạn vừa đặt chân đến Nhật Bản? Có thể bạn đang rất háo hức với cuộc sống mới, nhưng cũng có không ít điều phải lo: đăng ký địa chỉ cư trú ở đâu, làm bảo hiểm như thế nào, mở tài khoản ngân hàng ra sao, mua SIM điện thoại ở đâu và cần chuẩn bị những gì để bắt đầu công việc hoặc việc học?
Đặc biệt, nếu đây là lần đầu tiên sống tại Nhật, những thủ tục hành chính với tên gọi tiếng Nhật khá khó nhớ có thể khiến bạn bối rối.
Đừng quá lo lắng!
Trong bài viết này, VietBridges sẽ cùng bạn đi qua những việc quan trọng cần thực hiện trong 30 ngày đầu tiên tại Nhật Bản, theo thứ tự ưu tiên để bạn dễ dàng theo dõi và chuẩn bị.
Lưu ý: Các thủ tục cụ thể phụ thuộc vào tư cách lưu trú, thời gian dự định ở Nhật, độ tuổi, tình trạng việc làm và địa phương nơi bạn sinh sống. Bài viết này chủ yếu dành cho người mới đến Nhật theo diện cư trú trung và dài hạn, không phải khách du lịch ngắn hạn.
TUẦN 1: ỔN ĐỊNH CHỖ Ở VÀ HOÀN THÀNH CÁC THỦ TỤC QUAN TRỌNG
1. Kiểm tra giấy tờ sau khi nhập cảnh
Sau khi đến Nhật, hãy kiểm tra các giấy tờ được cấp hoặc sử dụng trong quá trình nhập cảnh.
Những giấy tờ quan trọng có thể bao gồm:
- Hộ chiếu.
- Thẻ cư trú (在留カード – Zairyū Card), nếu đã được cấp.
- Giấy tờ liên quan đến tư cách lưu trú.
- Giấy tờ của trường học hoặc công ty tiếp nhận, nếu có.
- Hợp đồng thuê nhà hoặc thông tin nơi ở.
Hãy kiểm tra kỹ họ tên, ngày sinh, tư cách lưu trú và thời hạn lưu trú trên giấy tờ.
Nếu phát hiện thông tin có sai sót, hãy hỏi cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn xử lý.
Một lưu ý quan trọng: Người thuộc diện phải mang thẻ cư trú cần mang theo thẻ khi ra ngoài theo quy định. Không nên chỉ chụp ảnh thẻ rồi để bản gốc ở nhà.
2. Đăng ký địa chỉ cư trú tại 市区町村役所
Đây là một trong những thủ tục cần ưu tiên hàng đầu.
Đối với người nước ngoài thuộc diện cư trú trung và dài hạn, sau khi xác định nơi ở, bạn phải thực hiện thủ tục thông báo địa chỉ cư trú tại cơ quan hành chính địa phương nơi mình sinh sống.
Thời hạn thông thường: Trong vòng 14 ngày kể từ ngày xác định nơi cư trú.
Bạn cần đến cơ quan hành chính của thành phố, quận hoặc thị trấn nơi mình ở, thường được gọi là:
- 市役所 (Shiyakusho): Tòa thị chính.
- 区役所 (Kuyakusho): Văn phòng quận.
- 町役場 (Machiyakuba): Văn phòng thị trấn.
Hãy kiểm tra tên và địa chỉ cơ quan phụ trách tại địa phương của bạn.
Giấy tờ nên chuẩn bị:
- Thẻ cư trú (在留カード).
- Hộ chiếu, đặc biệt nếu thẻ cư trú chưa được cấp.
- Giấy tờ liên quan đến địa chỉ hoặc quan hệ gia đình nếu cơ quan tiếp nhận yêu cầu.
Nếu chuyển đến ở cùng người thân hoặc người đứng tên hộ gia đình không mang quốc tịch Nhật Bản, bạn có thể được yêu cầu xuất trình giấy tờ chứng minh quan hệ hộ gia đình và bản dịch tiếng Nhật.
Hãy hỏi trước cơ quan địa phương nếu trường hợp của bạn có yếu tố đặc biệt.
Sau khi hoàn tất thủ tục, địa chỉ cư trú sẽ được ghi nhận theo quy định.
Nguồn chính thức: Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản.
https://www.moj.go.jp/isa/applications/procedures/nyuukokukanri10_00021.html
3. Tìm hiểu về My Number
My Number (マイナンバー) là mã số cá nhân gồm 12 chữ số được sử dụng trong các thủ tục liên quan đến an sinh xã hội, thuế và một số hoạt động hành chính tại Nhật Bản.
Sau khi đăng ký cư trú và được lập hồ sơ cư trú, bạn sẽ được thông báo My Number theo quy định.
Hãy chú ý thư từ gửi đến địa chỉ đã đăng ký và bảo quản thông tin này cẩn thận.
Bạn cũng nên phân biệt:
- My Number: Mã số cá nhân gồm 12 chữ số.
- My Number Card (マイナンバーカード): Thẻ cá nhân có ảnh, được cấp theo thủ tục đăng ký riêng.
Không phải cứ có My Number là bạn đã có My Number Card.
Bạn có thể tìm hiểu thủ tục và cách sử dụng thẻ tại nguồn chính thức của Cơ quan Kỹ thuật số Nhật Bản:
https://www.digital.go.jp/en/policies/mynumber_faq_02
4. Hoàn thành thủ tục bảo hiểm y tế
Đừng bỏ qua vấn đề bảo hiểm y tế khi mới sang Nhật.
Tùy tình trạng của bạn, hình thức tham gia có thể khác nhau.
Nếu làm việc tại công ty và thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội của doanh nghiệp:
Thông thường, công ty sẽ thực hiện thủ tục đăng ký bảo hiểm y tế và bảo hiểm hưu trí dành cho người lao động theo quy định.
Bạn nên xác nhận với bộ phận nhân sự về thời điểm tham gia và cách sử dụng bảo hiểm.
Nếu không thuộc diện tham gia bảo hiểm y tế của doanh nghiệp:
Bạn có thể thuộc diện tham gia Bảo hiểm Y tế Quốc dân (国民健康保険 – Kokumin Kenkō Hoken), tùy điều kiện áp dụng.
Hãy liên hệ bộ phận bảo hiểm tại cơ quan hành chính địa phương để xác nhận và thực hiện thủ tục.
Người thuộc diện tham gia Bảo hiểm Y tế Quốc dân cần thực hiện thủ tục trong thời hạn quy định, thông thường là 14 ngày kể từ khi phát sinh điều kiện tham gia.
Một số trường hợp lưu trú ngắn hạn hoặc thuộc diện loại trừ sẽ không tham gia theo cùng quy định.
Nguồn chính thức: Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản.
https://www.mhlw.go.jp/stf/newpage_21539.html
5. Kiểm tra nghĩa vụ tham gia bảo hiểm hưu trí
Nếu bạn từ 20 đến 59 tuổi và cư trú tại Nhật, bạn cần kiểm tra mình thuộc diện tham gia hệ thống hưu trí nào.
Có thể gặp các trường hợp sau:
- Người lao động thuộc diện tham gia Employees' Pension Insurance (厚生年金).
- Người thuộc diện tham gia National Pension (国民年金).
- Người phối ngẫu thuộc diện người phụ thuộc và đáp ứng điều kiện của hệ thống.
Nếu công ty thực hiện thủ tục bảo hiểm hưu trí cho bạn, hãy xác nhận tình trạng đăng ký với bộ phận nhân sự.
Nếu thuộc diện tự đăng ký National Pension, hãy liên hệ cơ quan hành chính địa phương để được hướng dẫn.
Đối với người thuộc diện tham gia National Pension loại I, thủ tục đăng ký thông thường cần được thực hiện trong vòng 14 ngày kể từ khi phát sinh điều kiện tham gia.
Nguồn chính thức: Japan Pension Service.
https://www.nenkin.go.jp/international/english/purpose/enroll/index.html
TUẦN 2: THIẾT LẬP CUỘC SỐNG HẰNG NGÀY
6. Mua SIM điện thoại và thiết lập phương án liên lạc
Một số điện thoại Nhật Bản sẽ giúp bạn thuận tiện hơn trong việc liên lạc với công ty, trường học, chủ nhà và các cơ quan dịch vụ.
Bạn có thể tìm hiểu các hình thức như:
- SIM vật lý.
- eSIM, nếu thiết bị hỗ trợ.
- Gói cước trả trước hoặc trả sau phù hợp với điều kiện của mình.
Trước khi đăng ký, hãy kiểm tra:
- Điện thoại có tương thích với mạng và eSIM hay không.
- Giấy tờ được yêu cầu khi đăng ký.
- Chi phí ban đầu và phí hàng tháng.
- Điều kiện hủy hợp đồng.
- Dung lượng dữ liệu và vùng phủ sóng.
Không nên chỉ chọn gói cước vì giá quảng cáo thấp. Hãy đọc kỹ điều kiện hợp đồng và tổng chi phí cần thanh toán.
7. Mở tài khoản ngân hàng nếu cần
Nếu đi làm tại Nhật, bạn có thể cần tài khoản ngân hàng để nhận lương và thanh toán các khoản sinh hoạt.
Du học sinh cũng có thể cần tài khoản để phục vụ việc học tập và sinh hoạt.
Tuy nhiên, điều kiện mở tài khoản khác nhau tùy ngân hàng, tình trạng cư trú và giấy tờ của từng người.
Trước khi đến ngân hàng, hãy kiểm tra:
- Ngân hàng có tiếp nhận hồ sơ của người nước ngoài mới đến hay không.
- Giấy tờ tùy thân được yêu cầu.
- Có cần xác nhận địa chỉ cư trú hay không.
- Có cần số điện thoại Nhật Bản hay không.
- Có cần giấy xác nhận đang học hoặc đang làm việc hay không.
Một số ngân hàng có thể áp dụng điều kiện riêng đối với người mới đến Nhật hoặc người chưa đáp ứng đủ thời gian cư trú theo chính sách của ngân hàng.
Vì vậy, hãy kiểm tra trước thay vì mặc định rằng chỉ cần hộ chiếu và thẻ cư trú là có thể mở tài khoản ngay.
8. Thiết lập thanh toán tiền thuê nhà và các hóa đơn
Nếu bạn thuê nhà riêng, hãy đọc kỹ hợp đồng để biết những khoản cần thanh toán.
Các khoản có thể bao gồm:
- Tiền thuê nhà.
- Phí quản lý hoặc phí dịch vụ.
- Tiền điện, nước và gas.
- Phí Internet.
- Các khoản phí khác được quy định trong hợp đồng.
Hãy xác nhận ngày đến hạn và phương thức thanh toán.
Nếu sử dụng hình thức thanh toán tự động qua tài khoản ngân hàng, hãy hỏi chủ nhà hoặc đơn vị quản lý về thủ tục đăng ký.
Nếu chưa có tài khoản ngân hàng, hãy xác nhận xem có phương án thanh toán khác được chấp nhận hay không.
9. Đăng ký điện, nước, gas và Internet
Nếu nơi ở chưa có sẵn dịch vụ, bạn cần liên hệ đơn vị cung cấp để thực hiện thủ tục cần thiết.
Đặc biệt, với gas, hãy kiểm tra xem có cần nhân viên đến mở gas hoặc kiểm tra thiết bị trước khi sử dụng hay không.
Đừng tự ý sử dụng thiết bị khi chưa biết cách vận hành an toàn.
Đối với Internet, hãy kiểm tra:
- Nhà đã có sẵn đường truyền hay chưa.
- Có cần đăng ký hợp đồng riêng hay không.
- Thời gian lắp đặt.
- Chi phí ban đầu.
- Điều kiện hủy hợp đồng.
Nếu đang ở ký túc xá hoặc nhà do công ty cung cấp, hãy hỏi đơn vị quản lý trước vì một số dịch vụ có thể đã được bao gồm.
TUẦN 3: BẮT ĐẦU CÔNG VIỆC, HỌC TẬP VÀ LÀM QUEN VỚI ĐỊA PHƯƠNG
10. Nếu đi làm: xác nhận các thủ tục với công ty
Nếu bạn sang Nhật theo diện lao động, hãy chủ động xác nhận với công ty hoặc bộ phận nhân sự về những nội dung sau:
- Ngày bắt đầu làm việc.
- Địa điểm làm việc và giờ làm.
- Quy định chấm công.
- Hình thức nhận lương.
- Thủ tục bảo hiểm.
- Những giấy tờ cần nộp.
- Quy định nghỉ phép và báo nghỉ.
- Người liên hệ khi gặp vấn đề trong công việc.
Nếu có hợp đồng lao động bằng tiếng Nhật, hãy đọc kỹ các điều khoản liên quan đến tiền lương, thời gian làm việc, làm thêm giờ và các khoản khấu trừ.
Nếu chưa hiểu nội dung, hãy yêu cầu giải thích trước khi ký hoặc xác nhận.
11. Nếu là du học sinh: xác nhận thủ tục tại trường
Nếu bạn sang Nhật để học tập, hãy liên hệ trường để xác nhận:
- Lịch nhập học và lịch học.
- Thủ tục đăng ký sinh viên.
- Các khoản học phí cần thanh toán.
- Quy định điểm danh và nghỉ học.
- Hướng dẫn sử dụng thư viện, hệ thống học tập và các dịch vụ của trường.
- Bộ phận hỗ trợ sinh viên quốc tế.
Nếu gặp khó khăn về tiếng Nhật, hãy hỏi trường xem có tài liệu đa ngôn ngữ hoặc bộ phận hỗ trợ sinh viên nước ngoài hay không.
Đừng chờ đến khi gặp vấn đề nghiêm trọng mới tìm người hỗ trợ.
12. Tìm hiểu cách sử dụng giao thông công cộng
Nếu sử dụng tàu điện hoặc xe buýt thường xuyên, hãy tìm hiểu tuyến đường từ nhà đến nơi làm việc hoặc trường học.
Bạn nên kiểm tra:
- Tuyến tàu hoặc xe buýt phù hợp.
- Thời gian di chuyển.
- Giá vé.
- Cách chuyển tuyến.
- Ga hoặc điểm dừng gần nhà.
- Phương án thay thế khi giao thông bị gián đoạn.
Nếu đi làm bằng vé định kỳ (定期券 – Teikiken), hãy hỏi công ty hoặc nhà trường xem bạn có đủ điều kiện được hỗ trợ chi phí đi lại hay không.
13. Làm quen với cách phân loại và đổ rác
Quy định phân loại rác có thể khác nhau giữa các thành phố, quận và khu dân cư.
Một số địa phương phân loại rác thành nhiều nhóm như rác cháy được, rác không cháy được, chai lọ, lon, nhựa và rác cồng kềnh.
Hãy tìm hiểu:
- Lịch thu gom rác.
- Cách phân loại.
- Loại túi rác được phép sử dụng.
- Địa điểm tập kết rác.
- Quy định xử lý đồ điện tử hoặc đồ nội thất lớn.
Nếu ở chung cư hoặc ký túc xá, hãy hỏi ban quản lý về quy định riêng của tòa nhà.
Việc phân loại và đổ rác đúng quy định sẽ giúp bạn tránh những phiền toái không cần thiết với hàng xóm và ban quản lý.
TUẦN 4: KIỂM TRA LẠI GIẤY TỜ, TÀI CHÍNH VÀ CÁC VẤN ĐỀ CÒN THIẾU
14. Kiểm tra thư từ gửi đến địa chỉ cư trú
Sau khi đăng ký địa chỉ, hãy thường xuyên kiểm tra hộp thư.
Bạn có thể nhận được thư liên quan đến:
- My Number.
- Bảo hiểm.
- Hưu trí.
- Thông báo từ chính quyền địa phương.
- Ngân hàng.
- Trường học hoặc công ty.
Nếu nhận được thư bằng tiếng Nhật mà chưa hiểu, hãy sử dụng công cụ dịch để tham khảo và hỏi cơ quan gửi thư khi cần xác nhận.
Đặc biệt, chú ý thời hạn phản hồi hoặc nộp giấy tờ được ghi trong thông báo.
15. Lập kế hoạch chi tiêu trong những tháng đầu
Những tháng đầu tại Nhật thường phát sinh nhiều khoản chi phí cùng lúc.
Bạn nên lập một bảng ngân sách đơn giản gồm:
| Khoản chi | Nội dung cần kiểm tra |
| -------------------- | ------------------------------------------------ |
| Nhà ở | Tiền thuê, phí quản lý, tiền đặt cọc nếu có |
| Điện, nước, gas | Chi phí sử dụng và phí dịch vụ |
| Điện thoại, Internet | Phí đăng ký và phí hàng tháng |
| Ăn uống | Chi phí thực phẩm và ăn ngoài |
| Giao thông | Vé tàu, xe buýt và chi phí đi lại |
| Bảo hiểm | Khoản đóng theo tình trạng tham gia |
| Học tập | Học phí, sách vở và đồ dùng nếu có |
| Chi phí phát sinh | Vật dụng sinh hoạt, giấy tờ và các khoản bất ngờ |
Hãy giữ lại hóa đơn hoặc ghi chép các khoản chi trong tháng đầu để hiểu rõ mức sinh hoạt thực tế của bản thân.
Nếu mới đi làm, hãy hỏi công ty về ngày trả lương đầu tiên và những khoản có thể được khấu trừ.
16. Tìm hiểu các quy định liên quan đến tư cách lưu trú
Tư cách lưu trú (在留資格 – Zairyū Shikaku) xác định những hoạt động mà bạn được phép thực hiện tại Nhật Bản.
Nếu là người lao động, hãy tìm hiểu phạm vi hoạt động được phép theo tư cách lưu trú của mình.
Nếu là du học sinh, hãy chú ý quy định về hoạt động ngoài tư cách lưu trú khi muốn làm thêm. Không nên tự ý nhận công việc trước khi xác nhận rằng mình đã đáp ứng các điều kiện cần thiết.
Nếu thay đổi công việc, trường học hoặc tình trạng cư trú, hãy kiểm tra xem trường hợp của mình có phát sinh nghĩa vụ thông báo hoặc thủ tục liên quan với cơ quan xuất nhập cảnh hay không.
Nguồn chính thức: Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản.
17. Lưu lại các số điện thoại và địa chỉ cần thiết
Hãy tạo một danh sách thông tin quan trọng trong điện thoại, đồng thời cân nhắc ghi lại ở nơi có thể truy cập khi điện thoại hết pin.
Danh sách có thể bao gồm:
- Địa chỉ nhà bằng tiếng Nhật.
- Số điện thoại của công ty hoặc trường học.
- Thông tin liên hệ của chủ nhà hoặc đơn vị quản lý.
- Thông tin liên lạc của người thân.
- Cơ quan hành chính địa phương.
- Cơ sở y tế gần nơi ở.
- Nguồn thông tin chính thức về thiên tai và tình huống khẩn cấp.
Nếu chưa thông thạo tiếng Nhật, hãy lưu sẵn một số câu cơ bản để sử dụng khi cần nhờ giúp đỡ.
CHECKLIST: 30 NGÀY ĐẦU TẠI NHẬT BẢN
Bạn có thể lưu lại danh sách dưới đây và đánh dấu khi đã hoàn thành.
Những việc cần ưu tiên
☐ Kiểm tra hộ chiếu, thẻ cư trú và giấy tờ nhập cảnh.
☐ Xác định địa chỉ cư trú và liên hệ cơ quan hành chính địa phương.
☐ Hoàn thành thủ tục đăng ký địa chỉ trong thời hạn áp dụng.
☐ Tìm hiểu thông tin My Number.
☐ Xác nhận tình trạng tham gia bảo hiểm y tế.
☐ Kiểm tra nghĩa vụ tham gia bảo hiểm hưu trí.
Ổn định sinh hoạt
☐ Đăng ký SIM điện thoại hoặc phương án liên lạc phù hợp.
☐ Tìm hiểu điều kiện mở tài khoản ngân hàng.
☐ Xác nhận tiền thuê nhà và các hóa đơn.
☐ Đăng ký điện, nước, gas và Internet nếu cần.
☐ Tìm hiểu tuyến đường đi làm hoặc đi học.
☐ Nắm được quy định phân loại và đổ rác.
Công việc, học tập và cuộc sống
☐ Xác nhận thủ tục với công ty hoặc trường học.
☐ Kiểm tra thư từ gửi đến địa chỉ cư trú.
☐ Lập ngân sách chi tiêu cho tháng đầu.
☐ Tìm hiểu các quy định liên quan đến tư cách lưu trú.
☐ Lưu thông tin liên lạc và các nguồn hỗ trợ cần thiết.
LỜI KẾT
Bắt đầu cuộc sống tại Nhật Bản có thể mang đến nhiều cơ hội, nhưng cũng đi kèm không ít thủ tục và thay đổi trong sinh hoạt.
Bạn không cần phải hiểu hết mọi quy định ngay trong ngày đầu tiên. Điều quan trọng là biết việc nào cần ưu tiên, chủ động xác nhận thông tin và hoàn thành các thủ tục đúng thời hạn.
Hãy bắt đầu từ những việc thiết yếu như đăng ký địa chỉ cư trú, xác nhận bảo hiểm, ổn định nơi ở và thiết lập phương án liên lạc. Sau đó, từng bước làm quen với công việc, trường học và cuộc sống tại địa phương.
VietBridges hy vọng cẩm nang này sẽ giúp hành trình bắt đầu cuộc sống tại Nhật của bạn trở nên dễ dàng và chủ động hơn.
Nếu bạn đã sống tại Nhật một thời gian, hãy chia sẻ kinh nghiệm của mình: Trong 30 ngày đầu, điều gì khiến bạn bối rối nhất? Có thủ tục hoặc mẹo sinh hoạt nào mà bạn ước mình biết sớm hơn không?
Những chia sẻ thực tế của bạn có thể giúp ích rất nhiều cho những người Việt vừa đặt chân đến Nhật Bản.
Chỗ ở liên quan
PREMIUM DETACHED POOL VILLAQuận 2, TP. Hồ Chí Minh166.700.000 đ/tháng
PREMIUM VILLA THAO DIENQuận 2, TP. Hồ Chí Minh184.600.000 đ/tháng
VINHOMES CENTRAL PARK – 4BR | 3WCBình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh90.000.000 đ/tháng
PREMIUM TOWNHOUSE IN THAO DIEN – 4 BEDROOMS | FULLY FURNISHEDQuận 2, TP. Hồ Chí Minh107.700.000 đ/tháng